Sunday, November 24, 2013

Thiết kế phòng thu âm

Mô hình Thiết kế phòng thu âm Phần lớn các phòng thu âm được 
xây dựng theo kiểu đa năng hay gọi là Project Studio. Loại phòng 
thu âm này thường được giới âm nhạc lựa chọn bởi nó đáp ứng 
nhiều mục đích và tiết kiệm không gian. Từ thu ca tới các nhạc cụ 
như guitar, bass, keyboard và soạn nhạc điện tử. Tất cả công việc 
thu âm chỉ sử dụng 1 không gian chung nên việc trang âm, bố trí 
thiết bị ảnh hưởng tới chất lượng của âm thanh khi thu, khi phát ra 
cũng như là sản phẩm cuối cùng. Âm thanh khi phát ra phải cân 
bằng về không gian và tần số.







Cân bằng về không gianXuất phát từ sản phẩm âm nhạc là stereo – 
âm thanh 2 kênh, nên vị trí ngồi kiểm âm phải cân bằng về không 
gian, tức nguồn âm vào tai bên trái và bên phải phải cân bằng 
nhau. 
THIẾT KẾ PHÒNG THU ÂM
Ngoài việc bố trí đặt loa kiểm âm cân đối với vị trí tai người nghe, 
thì cách bố trí thiết bị và nội thất là rất quan trọng để có được âm 
thanh cân bằng. Cụ thể, dưới đây là 3 hình ảnh mô tả cách bố trí hệ 
thống thiết bị và trang âm. Ở hình 1, khi vị trí kiểm âm ngồi giữa 
một bên là cửa sổ kính(màu xanh lam) và bên kia là tường có tấm 
tán âm. Kết quả là ảnh âm bị lệch vì âm thanh tới vị trí kiểm âm 
không cân bằng do âm thanh dội từ 2 vật liệu này không giống 
nhau. Ở hình 2, vị trí sắp đặt cho âm thanh cân bằng tại vị trí kiểm 
âm. Tương tự ở hình 3, cách bố trí này là tốt hơn cả vì vị trí kiểm 
âm ít bị âm dội nhất.
PHÒNG THU ÂM 
Dù bạn xây dựng phòng thu âm ngay từ đầu hay sử dụng 1 phòng 
sẵn có thì ta đều có thể tìm ra 1 phương án tối ưu để có âm thanh 
cân bằng về không gian. Đối với phòng có kích thước cân xứng 
như hình vuông, chữ nhật thì vị trí kiểm âm nên chánh vị trí trung 
tâm của phòng vì đó là vị trí bị âm dội nhiều nhất.
Dưới đây là 1 ví dụ, từ một phòng không cân xứng có sẵn, ta có thể 
tìm ra bố trí hợp lý để đặt thiết bị và trang âm.
Với cách bố trí ở hình đầu tiên, kết quả ảnh âm sẽ bị sai lệch vì âm 
dội 2 kênh trái phải sẽ không cân bằng. Hình thứ 2 và 3 tốt hơn vì 
ảnh âm cân bằng, đặc biệt ở hình 3 cho chất lượng kiểm âm tốt hơn 
cả vì ta đã đặt vị trí kiểm âm xa với tường phía sau hơn cả và chánh 
THIẾT KẾ PHÒNG THU ÂM
được vị trí trung tâm của phòng.
Cân bằng tần số
Sự cân bằng tần số mà ta xem xét ở đây là sự cân bằng đáp ứng tần 
số của phòng, vì bản thân phòng không phát ra âm thanh nên khác 
với tên gọi sự cân bằng tần số của loa. Âm thanh mà ta nghe được 
không chỉ có sóng âm trực tiếp từ loa hay nhạc cụ tới lỗ tai, mà bao 
gồm cả sóng âm phản xạ từ các bức tường, thiết bị, vật cản, … Tính 
chất phản xạ của tần số âm thanh khác nhau vì có bước sóng khác 
nhau nên nó phụ thuộc vào kích thước phòng, tỉ lệ phòng, hình 
dáng phòng, bề mặt tường,…và kết quả là âm thanh mà ta nghe 
được không đúng với nguồn âm phát ra, hay có sự mất cân bằng về 
tần số.
Về lý thuyết, một phòng nghe tiêu chuẩn phải có đáp ứng tần số 
phòng cân bằng(như hình số 1 miêu tả dưới đây). Mức độ phản xạ 
âm của tất cả tần số trong vùng nghe được của tai người là như 
nhau, hiển thị là một đường thẳng ngang màu xanh.
Theo quy luật, nếu ta muốn loại bỏ bớt tần số âm thanh có bước 
sóng dài (âm bass) thì ta sẽ sử dụng vật liệu hút âm dày và đặc, và 
ngược lại với tần số cao. Do vậy, nếu ta treo một tấm thảm mỏng 
lên tường của phòng nghe thì nó sẽ loại bỏ bớt tần số cao dao động 
trong phòng đó, khả năng hút âm tần số cao thể hiện là đường màu 
đỏ ở hình số 2 .
Tấm thảm lại không có tác động với các tần số thấp nên âm thanh 
phòng nghe của chúng ta sẽ bị dư bass, thể hiện là đường màu đỏ ở 

hình 3. Tần số phòng không cân bằng nên khi ta thu và mix, ta có 
xu hướng giảm bass của nguồn âm vì âm thanh nghe trong phòng 
dư bass. Do vậy khi ta đưa sản phẩm nghe trên một hệ thống khác, 
phòng nghe khác ta sẽ thấy sản phẩm thiếu âm bass.
Vậy để giải quyết vấn đề cân bằng tần số cho phòng studio ta phải 
làm gì? Một vấn đề phức tạp trong việc xây dựng phòng thu âm và 
project studio nói riêng. Công việc bắt đầu ta luôn phải xác định 
diện tích sử dụng làm phòng, thiết lập tỉ lệ và hình dáng phòng tiêu 
chuẩn trên diện tích xây dựng. Bạn cần một chuyên gia để giúp bạn 
việc xác định tỉ lệ này vì có rất nhiều tỉ lệ tiêu chuẩn nhưng để 
chọn 
ra 1 tỉ lệ tối ưu phải dựa vào hình dáng và diện tích ta có. Đối với 
việc sử dụng 1 phòng có sẵn làm studio thì cũng vậy, ta phải đo đạc 
và tìm ra tỉ lệ để điều chỉnh phòng cho tối ưu.
Sau khi xây dựng hay sửa phòng với tỉ lệ tiêu chuẩn, ta đặt thiết bị 
và nội thất dựa trên nguyên lý cân bằng không gian. Công việc tiếp 
theo là sử dụng thiết bị đo đáp ứng tần số của phòng, vẽ lên đường 
đáp ứng tần số phòng rồi nhìn vào đó ta có thể biết tính chất phản 
âm của phòng. Thực tế thì kết quả sẽ không như ta mong đợi, 
đường đáp ứng tần số phòng không là một đường thẳng năm ngang 
như lý thuyết vì không chỉ phụ thuộc vào tỉ lệ phòng mà tính chất 
phản âm còn phụ thuộc vào vật liệu bề mặt xây dựng, nội thất..
Việc tiếp theo là trang âm cho phòng nếu ta muốn đường đáp ứng 
tần số tịnh tiến tới hình dáng cân bằng. Dựa vào đường đáp ứng tần 
số đo được, ta biết được những khoảng tần số có độ vang trội hơn 
và gây ra mất cân bằng, từ đó ta sử dụng vật liệu hút âm có thông 
số tương ứng để hạn chế nó. Kết quả của việc trang âm là đưa tới t
hông số đáp ứng tần số của phòng gần với vị trí cân bằng, nó phụ 
thuộc vào mức độ đầu tư, công sức và trình độ của bạn. Và nên nhớ 
là bạn không thể đòi hỏi một kết quả tuyệt đối như lý thuyết.
Việc trang âm cho phòng thu hay phòng nghe là rất cần thiết, và 
cần thiết hơn là phải làm đúng kỹ thuật. Không phải chất đầy vật 
liệu hút âm trong phòng mà gọi là trang âm ! Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ 0989 902 955 Dũng.

0 comments:

Post a Comment